AI in Nederland 2026
Van experiment naar dagelijks gereedschap
Kern: AI is in 2,5 jaar van experiment naar infrastructuur gegaan. De grootste groei zit bij werkende middengroepen en MBO’ers.
Bron: Peil.nl / AI in Nederland 2026
Veeg naar links voor hoofdstuk 1
AI is mainstream geworden
In 2,5 jaar van experiment naar dagelijks gereedschap
AI-gebruik naar frequentie
Kern: de grote beweging zit vooral in veel intensiever gebruik. In 2026 gebruikt 45% AI meerdere keren per week of vaker.
Tussen januari 2024 en september 2026. Bron: Peil.nl
Niet jongeren, maar werkenden
De sterkste groei zit bij mensen van 35 tot en met 64 jaar
Intensief gebruik per leeftijdsgroep
De genderkloof groeit
Kern: AI is niet meer alleen iets voor jongeren. De adoptie wordt vooral breed bij werkenden in de middengroepen.
AI democratiseert, maar de kloof blijft
Iedereen stapt in, maar niet iedereen even hard
Intensief gebruik per opleidingsniveau
Bedrijfsgrootte maakt weinig verschil
- 1–10 medewerkers73%
- 11–10077%
- 101–25069%
- 251–1.00071%
- Meer dan 1.00077%
Kern: AI wordt breed toegankelijk. Het verschil tussen lichte en zware gebruikers blijft groot. Organisaties moeten naast tools ook vaardigheden ontwikkelen.
ICT is niet meer uniek
Vrijwel alle sectoren zijn in AI-gebruik opgetrokken
Intensief AI-gebruik per sector
Kern: de AI-revolutie verschuift van de programmeur naar de gewone werknemer.
AI wordt een algemene assistent
Van teksten maken naar zoeken, verbeteren en samenvatten
Toptoepassingen in 2026
- Zoekmachine63%
- Teksten verbeteren50%
- Samenvatten35%
- Teksten maken35%
- Foto’s/illustraties verbeteren23%
- Plannen maken22%
Meer ervaring, veel breder gebruik
Kern: AI verschuift van tekstmaker naar algemene assistent. Wie AI vaker gebruikt, zet het voor veel meer soorten werk in.
ChatGPT domineert, power users kiezen meer modellen
Beginners hebben één AI, gevorderden hebben een gereedschapskist
Regelmatig gebruikte chatbots
- ChatGPT52%
- Gemini23%
- Copilot20%
- Claude14%
- Grok7%
- Perplexity2%
- Deepseek1%
Bij de zwaarste gebruikers
- ChatGPT81%
- Claude38%
- Gemini36%
- Copilot31%
- Grok16%
Kern: het verschil zit ook in toolbreedte. Werken met meerdere modellen is een signaal van volwassen AI-gebruik.
Gebruikers verwachten grote productiviteitswinst
En zien nieuwe ruimte voor werk en dienstverlening
Belangrijkste verwachtingen onder werkenden
De onderschatting
33% vindt dat de eigen organisatie amper beseft wat AI gaat betekenen.
Kern: de grootste meerwaarde zit in productiviteit én in uitbreiding van wat één persoon zelf kan doen.
Veel gebruik, beperkt vertrouwen
Nederland ziet tegelijk kansen en risico’s
Vertrouwen in AI-informatie
- 8% veel vertrouwen
- 44% redelijk
- 48% niet zo veel of helemaal niet
AI: vooral kans of bedreiging?
- 25% vooral kans
- 45% kans én bedreiging
- 30% vooral bedreiging
62% verwacht per saldo minder banen
Bij laagopgeleiden verwacht 55% veel minder banen. Bij WO-opgeleiden is dat 10%.
Kern: de nieuwe AI-kloof loopt vooral langs ervaring. Intensieve gebruikers zien vaker kansen, niet-gebruikers vaker bedreigingen.
Wat betekent dit nu praktisch?
Vijf acties voor organisaties in 2026
Maak AI basisvaardigheid
Niet alleen voor IT, maar voor de hele organisatie. Vooral de werkende middengroepen groeien nu hard.
Train concrete toepassingen
Zoeken, samenvatten, verbeteren, plannen en analyse leveren de meeste directe waarde.
Werk met meerdere tools waar nodig
ChatGPT is dominant. Gevorderde gebruikers combineren meerdere modellen.
Bouw vertrouwen én controle
Zorg voor verificatie, privacyregels en een duidelijke omgang met hallucinaties.
Herontwerp werkprocessen
De grootste winst zit in het anders organiseren van werk, niet in losse prompts.
Slot: AI is in Nederland van experiment naar infrastructuur gegaan. De winnaars gebruiken AI niet alleen, maar organiseren het ook slim.
Bron: Peil.nl / AI in Nederland 2026